Passiespelen Tegelen: een tien met een griffel!

In de jubileumeditie van de Passiespelen dit jaar, getiteld ‘Kruisig mij’, gaan schrijver Frans Pollux en regisseurs Michel Sluysmans en Eva Custers van Toneelgroep Maastricht verder op de ingeslagen weg van vernieuwing. Of beter: véél verder. Voorzitter Jos Teeuwen van de Stichting Passiespelen sprak voorafgaand aan de première over een ‘systeemsprong’. En dat met recht.
Het is voor met name de oudere bezoekers ongetwijfeld wennen… Jezus die - op sneakers - heen en weer switchend tussen het begin van de onze jaartelling en het nu een dialoog aangaat me het publiek, acteurs die in een moderne zwarte outfit gestoken zijn, enigszins gedurfde woordgrappen, zichtbare tatoeages, Bijbelse mannenrollen, zoals die van Judas, die door vrouwen worden vertolkt, flashbacks naar Jezus’ kindertijd, auto’s op het toneel, waarvan er een bij de intocht van Jeruzalem beschilderd is met een … ezel. Deze veranderingen kunnen nog betiteld worden als ‘details’.

Zoals nooit eerder
Ingrijpender is de keuze van de makers om de voorstelling te laten eindigen vóór Jezus’ kruisiging en niet met zijn wederopstanding. Of zit die juist verstopt in een van de laatste scenes? Het hele stuk stimuleert de verbeelding. Het oude verhaal maar dan zoals je het nog nooit gezien hebt. Maar het meest vergaand is toch de revolutionaire wijze waarop de figuur van Jezus in deze 22e editie wordt gepresenteerd: niet als een onbereikbaar goddelijk persoon, maar als een aanraakbare mens van vlees en bloed om wie na zijn dood allerlei mythes zijn gevormd. De reacties van het publiek op social media zijn opvallend lovend.

Net als de kledij is ook het podium waarop gespeeld wordt sober, minimalistisch bijna. De aandacht wordt daardoor volledig geconcentreerd op de inhoud: de boodschap van geloof, hoop en liefde in een wereld die steeds meer brandhaarden en oorlogshitsers kent, met een charismatische Jezus (Max Peuten) als ultiem rolmodel. Een en ander is verpakt in een theatervorm die boeit van het begin tot het einde. De gekozen vorm moet ervoor zorgen dat zowel de gelovige als de niet-gelovige bezoeker zich in het verhaal kan herkennen. Dat daarbij auto’s over het podium rijden en stoelen de enige decorstukken zijn, lijkt gezocht, maar blijkt in de voorstelling volledig geloofwaardig. Getuige de vele opvallend positieve reacties lijkt de nieuwe aanpak uitstekend te zijn gelukt. Kester Freriks, recensent van de landelijke Theaterkrant schreef: Max Peuten ontroert als charismatische Jezus in een welbewust intiem passiespektakel in de regie van Michel Sluysmans en Eva Custers van Toneelgroep Maastricht is deze versie van het lijdensverhaal een bijna intieme vertelling over het geloof. 

Puntje van je stoel
De verrassing begint al bij de start. De volledige toneelvloer staat vol met pratende mensen als het publiek binnenkomt. Mooi geregisseerde groepsbewegingen van acteurs, koor en figuranten op maat van de muziek verrassen het publiek bij de start. Of de scenes van het Sanhedrin, de religieuze machthebbers die voer tot nadenken zijn. De geloofwaardige twijfels van Pilatus met zijn vrouw en hun herkenbare gekibbel zijn zowel schrijnend als humorvol. Indringend zijn de sterke monologen waarbij bijvoorbeeld Jezus, Judas, Herodes en Barabbas zich rechtstreeks tot het publiek richten. Een zeer sterke vondst die de zogenaamde 4^de wand overtuigend doorbreekt. Dat zie je niet vaak bij toneel. Het publiek is er muisstil door en soms tot tranen geroerd. Ja, ook mannen. Dat alles maakt deze voorstelling verrassend, vernieuwend en zelfs aangrijpend zo laten de reacties op social media zien.

De gerechtvaardigde conclusie na de met spanning tegemoetgeziene première: de ‘systeemsprong’ in ‘Kruisig mij’ pakt fantastisch uit. Volgens de recensent van Dagblad De Limburger kan ‘Kruisig mij’ misschien wel de boeken in als de beste editie van de Passiespelen ooit. Kortom, euforie alom. Na bijna twee jaar intensieve voorbereidingen kunnen de ruim 300 vrijwilligers weer wat rustiger ademhalen. De kop is eraf. Een gemeend advies: ga zelf kijken. Laat je verrassen!

‘Kruisig mij’ wordt tot 30 augustus elke zondag twee keer opgevoerd in Openluchttheater De Doolhof in Tegelen. Dit mooie theater heeft een comfortabele, overdekte tribune. 

Passiespelen
www.passiespelen.nl